“… een balpot voor den dag gekomen.” … het vervolg!

Zoals ik al in mijn vorige berichtje schreef, heb ik de afgelopen dagen doorgebracht in het Noordelijk Archeologisch Depot in Nuis. Toen ik door de loodsen liep op weg naar de dozen met materiaal uit Stavoren, viel mijn oog op een enorme pot bovenop een stellingkast. De pot stond in een speciaal daarvoor gemaakte metalen houder en was provisorisch vastgebonden met een stuk touw. Het geheel stond een beetje wankel op een pallet.

Ik moest meteen denken aan de enorme pot die in 1927 in Stavoren was gevonden, waar ik ruim een jaar geleden al iets over schreef. Ik vroeg me toen af waar de pot uit Stavoren was gebleven… Zou dit hem zijn?

uit de Leeuwarder Courant van 30 juli 1927
Uit de Leeuwarder Courant van 30 juli 1927. De maten die in dit krantenartikel worden genoemd kloppen trouwens niet. De juiste maten zijn beschreven in “Verslag van het Fries Genootschap” uit 1927-1928. De pot uit 1927 was 1,17m hoog met een buikwijdte van 1,05m.

Michiel, een van de depotbeheerders, wist eigenlijk ook niet goed waar de pot in het depot vandaan kwam. De pot heeft daar blijkbaar gestaan sinds het depot in Nuis werd opgericht…

Het wankele geval werd héél voorzichtig met een heftruck naar beneden gehaald om de pot beter te kunnen bekijken. Er zat erg veel vuil op en in de pot. We hebben hem dus naar buiten gereden om schoon te maken met een borsteltje en een emmer water.

Voorzichtig wordt de pot vervoerd en buiten gezet.
Voorzichtig wordt de pot vervoerd en buiten gezet.
Met water en borsteltjes hebben we de pot schoongemaakt.
Met water en borsteltjes hebben we de pot schoongemaakt.

We hebben de foto uit de krant van 1927 nog eens naast de pot in Nuis gehouden… en het kan niet missen: dit is de pot die toen in Stavoren is gevonden! Een aantal details zoals breuklijnen zijn precies hetzelfde.

Zover ik weet is er geen onderzoek gedaan naar deze pot. We weten eigenlijk helemaal niks over de pot. Hoe oud is de pot? Waar is de pot gemaakt? Hoe is de pot in Stavoren terecht gekomen? De enige publicatie over de pot, naast het krantenknipsel hierboven, komt uit het Verslag van het Fries Genootschap uit 1927-1928:

“Zeer groote, regelmatig gevormde, eivormige kruik, zandkleurig. De rand ontbreekt. In de maand Juli 1927 ontgraven in de stad Stavoren naast een woning, op korten afstand van het stadshuis, aan dezelfde straat en links er van, als men er met het gezicht naar toegekeerd staat. De kruik zat dicht aan de oppervlakte en diende als regenbak. Het baksel is gelijk aan dat van ruwwandig Romeinsch vaatwerk. Deze techniek van bakken is echter, vooral in Zuidelijke landen, lang in zwang gebleven. In Friesland is deze kruik stellig niet vervaardigd. Nog hoog 1.17 M., buikwijdte 1.05 M. Afgebeeld in de Leeuwarder Courant van 30 Juli 1927, 4e blad. In bruikleen van het gemeentebestuur van Stavoren.”

De pot in het depot in Nuis. Foto door mijzelf.
De pot in het depot in Nuis. Foto door mijzelf.

Mijn docent Arno Verhoeven kon in ieder geval zeggen dat het geen middeleeuws aardewerk uit Noordwest-Europa is. Het lijkt ook onwaarschijnlijk dat het een Romeinse pot is. Mogelijk is de pot gemaakt in de vijftiende of zestiende eeuw in het Mediterraans gebied, maar om dat zeker te weten is meer onderzoek nodig.

Wat verder opvalt is dat de pot een vlakke bodem heeft en een grof baksel.

Detail van de buitenzijde van de pot. Foto door mijzelf.
Detail van de buitenzijde van de pot. Foto door mijzelf.
Detail van de binnenzijde van de pot. De grijze cement lagen zijn pogingen tot restauratie. Foto door mijzelf.
Detail van de binnenzijde van de pot. De grijze cement lagen zijn pogingen tot restauratie. Foto door mijzelf.

Aan de binnenzijde zijn wat sporen van reparatie te zien. Een aantal scheuren in de pot zijn dichtgemetseld. Dat moet toendertijd gedaan zijn door het Fries Museum in Leeuwarden, die de pot jarenlang in bezit heeft gehad.

Het verhaal is nog niet afgelopen. We zullen een aantal specialisten benaderen in de hoop meer te weten te komen over de herkomst en datering van deze pot. Dus wordt vervolgd…!

Advertenties

Een gedachte over ““… een balpot voor den dag gekomen.” … het vervolg!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s