Maandelijks archief: februari 2014

Verdwenen vondsten

De meeste archeologische vondsten uit Stavoren liggen waar je ze zou verwachten: in het archeologisch depot in Nuis. Daar staan vele dozen vol met scherven en ander materiaal afkomstig van de opgravingen in Stavoren. Met name de ROB opgraving in 1963 – 1964 van de Stadsfenne, in het zuiden van Stavoren, heeft veel materiaal opgeleverd.

Het archeologisch depot in Nuis. Een aantal van deze dozen zitten vol met vondsten uit Stavoren.
Het archeologisch depot in Nuis. Een aantal van deze dozen zitten vol met vondsten uit Stavoren. Foto door auteur.

Soms kom ik echter vondsten tegen in de opgravingsdocumentatie die ik niet terug kan vinden in het depot. In een brief van Halbertsma uit 1964 spreekt hij over amateurarcheologen die een grote hoeveelheid majolica scherven vindt op het terrein en op de storthopen tijdens de aanleg van de nieuwe sluis- en gemaal kolken. Uit de brief blijkt dat voor Halbertsma deze relatief recente scherven “maar bijzaak” waren en hij kan “geen tijd en geld spenderen aan een algehele omwerking van de vermelde stortbergen.” Verder schrijft hij “uiteraard hebben wij de nodige specimina trachten te verzamelen”.

Waar zijn die majolica “specimina” dan terecht gekomen, vraag ik me af. Na wat rond zoeken op het internet en mensen mailen blijkt dat een er nog een doos met majolica scherven staat bij het Fries Scheepvaart Museum in Sneek. Van de inhoud van de doos weten we niet veel meer dan dat het is aangeleverd door Halbertsma in 1964 en afkomstig is uit Stavoren. Helemaal zeker weten doen we het dus niet, maar we mogen toch wel aannemen dat dit de majolica scherven zijn waar Halbertsma over spreekt in zijn brief.
Het materiaal van na de middeleeuwen was toen blijkbaar niet belangrijk genoeg om bij de rest van de verzamelde vondsten op te slaan. De vondsten uit Stavoren zijn verspreid geraakt over verschillende collecties en musea in Friesland. Zo ligt er ook nog materiaal uit Stavoren in het Fries Museum in Leeuwarden en in het Fries Landbouwmuseum in Earnewald.

Een ander typisch fenomeen van de archeologie uit de jaren ’60 van de vorige eeuw is dat de mooiste en meest bijzondere vondsten ook zo hun eigen wegen begonnen af te leggen. Ik heb dit bij andere Nederlandse opgravingen uit die periode ook gemerkt. Het was gebruikelijk dat archeologen deze topvondsten mee naar huis namen om ze daar nader te bestuderen. Helaas zijn daarbij veel van deze topvondsten kwijt geraakt. Op een gegeven moment weet niemand meer waar de vondsten precies zijn of wie ze heeft. Een aantal van de speciale vondsten uit de opgravingen van de Stadsfenne in Stavoren die ik nog niet heb kunnen traceren zal ik hieronder toelichten. Het enige wat heb zijn tekeningen en soms foto’s van de vondsten.

Foto van een schitterend gedecoreerd kammetje. Het vondstnummer ken ik, maar waar het object zich bevindt weet ik helaas niet.
Foto van een schitterend gedecoreerd kammetje. Het vondstnummer ken ik, maar waar het object zich bevindt weet ik helaas niet. Foto door ROB / RCE
Een gouden ring met amethist inzet, waarschijnlijk 12e of 13e eeuws. Dit is misschien wel de meest sprekende vondst uit Stavoren. Waar is deze ring nu?!
Een gouden ring met amethist inzet, waarschijnlijk 12e of 13e eeuws. Dit is misschien wel de meest sprekende vondst uit Stavoren. Waar is deze ring nu?! Foto door ROB / RCE
Tekening van een baardmankruik met een interessant opschrift. Ik zou graag nader onderzoek willen doen naar deze kan. Wat betekent de tekst? Waar is deze kan precies gevonden? Het enige wat ik heb is deze tekening...
Tekening van een baardmankruik met een interessant opschrift. Ik zou graag nader onderzoek willen doen naar deze kan. Wat betekent de tekst? Waar is deze kan precies gevonden? Het enige wat ik heb is deze tekening… Tekening door ROB / RCE
Advertenties